افتخارات وزنه برداری ایران
نامجو
مرحوم محمود نامجو از چهره های شاخص وزنه برداری ایران بود که در رشته وزنه برداری و پرورش اندام در سالهای بسیار دور جزء قهرمانان سطح اول جهان بوده و از چهره های به یاد ماندنی و جاودانه استان گیلان به شمار می رود.
نامدارترین قهرمان گیلان محمود نامجو در سال 1297 شمسی در کوی استادسرای رشت از پدر و مادری گیلانی متولد شد.
علاقه به ورزش ازهمان اوان کودکی و نوجوانی در وجودش جوانه زد. در نوجوانی و جوانی با ورزشکاران محل مانند محمدعلی خورشیدی و هاشم پاداش ستوده در اجرای نمایش های شگفت آور نظیر پاره کردن کتابهای قطور و دریدن مجمعه ها و سینی های مسی و غیره شرکت می کرد و سنگ ها و وزنه های سنگین را که بلند کردن آنها از قدرت و توانایی مردم عادی خارج بود، بر روی دست بالا می برد. علاوه بر اینها در ورزشهایی چون بارفیکس، پارالل، تاب، خرک و آکروبات نیز شرکت می کرد و توانایی و مهارت شگفت انگیز خود را به معرض نمایش می گذاشت.
راه و رسم کشتی گرفتن روی تشک را از رضا لاجی مشهور به هاشم زاده، پارالل و بارفیکس را از قدیر بیشه بان و برخی دیگر از ورزشهای آن زمان را از پهلوانان معروفی چون احمد درخشان، سید علی تفنگدار و سید علی کم سخن یاد می گرفت.محمود نامجو همزمان باستانی کارهم بود و از این رو برای تمرین و انجام ورزشهای قدیمی به زورخانه های سلامت بخش، میان راه و زورخانه بازارچه سبزه میدان می رفت. دیری نگذشت که نظیر ورزشکاران باستانی کار مانند کربلایی ندافی، رضا زرگر، بزرگ و مهدی خمیرانی صاحب نام گردید به طوری که ورود او را به زورخانه مرشد با آهنگ ضرب و صدای زنگ خوش آمد می گفتند. بعدها نیز هرگاه در سکوی قهرمانی می ایستاد، مرشدان زورخانه های رشت به افتخارش صلوات می فرستادند و زنگ میزدند.
نامجو وقتی به تهران مهاجرت کرد، دست تقدیر او را برای آموختن فنون وزنه برداری و تمرین صحیح با اسباب و ادوات ورزشی به مدرسه ورزنده کشانید و در این مدرسه بود که بسیاری از رموز ورزش را آموخت و همزمان با تمرینهای ورزشی، در یک کارگاه مبل سازی به کار مشغول شد.
طولی نکشید که داوطلبانه وارد خدمت سربازی گردید. دوران خدمت سربازی آغاز موفقیتهای وی بود، محل خدمت در دانشکده افسری به وی فرصت داد تا با خاطری آسوده تمرینهای خود را در رشته وزنه برداری، ورزشهای باستانی و کشتی ادامه دهد.
محمود نامجو در سال 1318 در مسابقات قهرمانی کشور که برای اولین بار در تهران برگزار می شد، در رشته وزنه برداری دسته 60 کیلوگرم به مقام نخست دست یافت، از آن پس قهرمان گیلانی نزدیک به نیم قرن با پولاد سرد در میادین ملی و جهانی دست و پنجه نرم کرد و ثمره تلاش دراز مدت وی در هم شکستن 20 رکورد جهانی، کسب 11 مدال افتخار مسابقات جهانی، المپیک و آسیایی برای ایران بود.
شرح کلیه موفقیتهای پولاد مرد گیلی در این مختصر نمی گنجد. امید است اشاره به افتخارات او در عرضه مسابقات بزرگ جهانی بتواند قدرت و توانائی و عظمت این قهرمان نامی را نشان بدهد.
یک مدال جهانی دیگر در چهل و یک سالگی
مرحوم محمود نامجو از چهره های شاخص استان گیلان می باشد که در رشته وزنه برداری و پرورش اندام در سالهای بسیار دور جزء قهرمانان سطح اول جهان بوده و از چهره های به یاد ماندنی و جاودانه استان گیلان می باشد.
مرحوم نامجو در اولین حضور خود در مسابقات المپیک موفق شد در دسته خروس وزن به مقام پنجم دست یابد. او در سال 1948 میلادی در چهاردهمین دوره بازی های المپیک (اولین المپیاد بعد از جنگ جهانی دوم) که در لندن برگزار می شد، در سی و سومین سال عمر خود با بلند کردن 122.5 کیلوگرم در دسته وزنی خود رکورد جدیدی به ثبت رساند و در مجموع به مقام پنجم دست یافت.
وی در دومین حضور المپیکی خود در سال 1952 میلادی (پانزدهمین دوره بازیهای المپیک) به پایتخت فنلاند یعنی هلسینکی رفت تا به مقامی بهتر از عنوان گذشته دست یابد.
در این المپیاد نامجو در مقام دوم المپیک جای گرفت و مدال نقره وزنه برداری خروس وزن را برای ایران به ارمغان آورد.
در سال 1956 میلادی مشعل شانزدهمین دوره بازیهای المپیک در ملبورن استرالیا بر افروخته شد که نامجو در این المپیک مدال برنز خروس وزن را بدست آورد و لقب مقاومترین وزنه بردار جهان نیز به القاب پیشین وی اضافه گردید.
اما گذشته از عناوینی که نامجو در مسابقات المپیک کسب کرد، در بسیاری از میادین معتبر جهانی نیز شرکت نمود و حاصل این حضور گسترده او، کسب 3 مدال طلا، یک نقره و 2 برنز از رقابتهای مختلف بود که آخرین مدال یعنی مدال برنز مسابقات جهانی تهران در چهل و یک سالگی این مرد تمام نشدنی وزنه برداری بدست آمد.
اولین حضور او در مسابقات جهانی مربوط به مسابقات لاحه هلند بود که در سال 1949 برگزار می شد. این مسابقات هفتمین دوره مسابقات جهانی بود و مرحوم نامجو موفق شد در دسته خروس وزن به مقام اول دست یابد و مدال طلای جهان را نصیب کشورش کند.
او در سال 1950 در هشتمین دوره مسابقات جهانی که در پاریس برگزار شد، یک بار دیگر به مقام اول وزنه برداری دست یافت و دومین مدال طلای جهان را به گردن آویخت.
نهمین دوره مسابقات جهانی در سال 1951 میلادی ایتالیا انجام گرفت و مرد پولادین ایران برای سومین بار پی در پی در سکوی نخست وزنه برداری جای گرفت و مدال طلای مسابقات جهانی را زیب گردن کرد.
سه سال بعد نامجو در آستانه 38 سالگی به اطریش رفت تا در یازدهمین دوره مسابقات جهانی که در سال 1954 در وین برگزار می شد، شرکت کند. در این دوره از مسابقات این قهرمان نامدار ایرانی موفق شد بر فراز سکوی دوم جهان بایستد و مدال نقره وزنه برداری را نصیب ایران کند. این بار مونیخ آلمان محل برگزاری دوازدهمین دوره مسابقات جهانی بود. از این مسابقات که به سال 1955 میلادی انجام گرفت، قهرمان ما مدال برنز وزنه برداری را به ارمغان آورد.
اما مرحوم نامجو در آخرین رقابت جهانی خود در سال 1957 (در چهل و یک سالگی) برای سیزدهمین دوره رقابتهای جهانی که در تهران برگزار می شد، خود را آماده کرد. مسن ترین وزنه بردار آن دوره از رقابتها در نهایت موفق شد مدال برنز این رقابتها را به گردن بیاویزد.
بیماری و غروب زندگی قهرمان نامدار گیلان
مرحوم محمود نامجو نامدارترین قهرمان گیلانی می باشد که سالهای سال در میادین مختلف آسیایی و جهانی به کسب افتخار و مقام پرداخت.
او بدون شک یکی از جاودانه ترین چهره های ورزشی کشور است که تا مدتها نام او در خاطره و ذهن ایران و جهان خواهد ماند. مرحوم نامجو در اوایل جوانی در یک کارگاه مبل سازی در تهران مشغول به کار شد و در سال 1323 به استخدام آتش نشانی تهران درآمد و در سال 1356 با 33 سال خدمت بازنشسته شد. در همین سالها بود که در اولین دوره بازیهای آسیایی که در دهلی نو پایتخت هندوستان برگزار می شد، شرکت کرد و موفق شد مدال طلای آن مسابقات را بدست آورد.
نامجو در بازیهای آسیایی توکیو هم به دلیل درخواست مقامات ورزش کشور در سومین دوره این مسابقات حاضر شد و موفق به کسب مدال نقره در این رقابتها گردید.
اما یکی از آخرین مسابقات مرحوم نامجو مربوط به مسابقات قهرمانی آسیایی تهران می باشد که پیر ورزش ایران در سن 41 سالگی مدال نقره این وزن را به چنگ آورد.
نامجو در دوران بازنشستگی و حتی در دوره نقاهت از ورزش غافل نبود و از همگامی و همراهی و تشویق ورزشکاران لحظه ای غفلت نمی کرد. او ورزشکار نمونه و دارای سجایای اخلاقی انسانی بود.
در سالهای آخر عمر وی، بیماری مهلک سرطان به جسم ستبرش رسوخ کرد و او را به شدت نحیف و رنجور نمود. سه سال پیش از مرگش برای درمان به شهر مونیخ اعزام گردید. گزارش پزشکی نامجو حاکی بود که قهرمان بلند آوازه جهان بیش از یک سال دوام نخواهد آورد، لیکن مدت 3 سال روی صندلی چرخ دار با سرطان لوزالمعده مبارزه کرد و سرانجام صبح روز شنبه 30 دی ماه 1368 شمسی تمام افتخاراتش را برای میهن خویش باقی گذاشت و به سرای ابدی شتافت و در بهشت زهرا (گورستان عمومی شهر تهران) به خاک سپرده شد.
محمود نامجو هنگام مرگ 73 سال داشت و از خود یک پسر و 4 دختر به یادگار گذاشت. وی انسانی وارسته و پرهیزکار، ورزشکاری نمونه و متصف به صفات انسانی و اخلاقی بود.
مدال طلاي رقابتهاي جهاني 1949 لاهه
مدال طلاي رقابتهاي جهاني 1950 پاريس
مدال طلاي رقابتهاي جهاني 1951 ميلان
مدال نقره رقابتهاي المپيك 1952 هلسينكي
مدال نقره رقابتهاي جهاني 1954 وين
مدال برنز رقابتهاي جهاني 1955 مونيخ
مدال نقره رقابتهاي المپيك 1956 ملبورن
مدال برنز رقابتهاي جهاني 1957 تهران
محمد نصيري
او پرافتخارترین وزنه بردار تاریخ ایران و آسیا است. کسی که یک دهه بر سکوهای جهان و المپیک قرار گرفت و 18 رکورد جهانی به نام خود ثبت نمود. محمد نصیری یکی از معدود چهره های این رشته است که سه مدال المپیک در کارنامه دارند. فدراسیون جهانی وزنه برداری او را در ردیف برترین وزنه برداران قرن بیستم قرار داد در کنار سلیمان اوغلو، میاکی، فولدی، بازانفسکی، تامی کونو، الکسیف، وروبیف، واردانیان و شمانسکی. محمد نصیری در سال 1341 با کسب مقام سوم تهران در دسته مگس وزن (52 کیلوگرم) چهره شد و سال بعد با ثبت رکورد 262.5 کیلوگرم به مقام قهرمانی ایران رسید و این عنوان را در سال 1343 هم تکرار نمود. در این سال او موفق شد با ثبت حد نصاب 302.5 کیلوگرم که رکورد جدیدی برای قاره آسیا در دسته جدید مگس وزن بود، مجوز حضور در بازیهای المپیک توکیو را دریافت کند.
در بازیهای المپیک 1964، نصیری جوان با ثبت حد نصاب 310 کیلوگرم به مقام پانزدهم رسید. دوسال بعد در جریان رقابت های جهانی 1966، او با مجموع 350 کیلوگرم به مدال برنز جهان دست یافت و در همین سال با 352.5 کیلوگرم قهرمان بازیهای آسیایی در دسته خروس وزن شد.
محمد نصیری در سال 1968 در بازیهای المپیک مکزیکوسیتی ایران را صاحب اولین مدال طلای وزنه برداری المپیک کرد. در این رقابتها خروس جنگی ایران موفق شد سه رکورد جدید برای المپیک برپا دارد که رکورد 150 کیلوگرمی اش در دو ضرب تا المپیک 1980 دست نخورده باقی ماند. نصیری در سال های 1968 ، 1969 و 1970 به مدال طلای جهان بوسه زد و در سال 1971 بر سکوی سوم جهان قرار گرفت.
المپیک 1972 مونیخ شاهد درخشش دیگری از هرکول ایران بود که با رکورد 370 کیلوگرم بعد از ایمره فولدی (نفر دوم المپیک قبل) بر سکوی دوم قرار گیرد. رقابت های وزنه برداری 1976 مونترال شاهد چهارمین و آخرین حضور نصیری در بازیهای المپیک بود که با کسب مدال برنز به پایان رسید. در حد فاصل دو دوره المپیک، دو مدال طلا و یک مدال برنز دیگر از رقابتهای جهانی و مدال طلای بازیهای آسیایی 1974 به کارنامه درخشان و پرافتخار وی افزوده شد.
افتخارات مهم نصیری
مدال برنز رقابتهاي آسيايي 1965 تهران
مدال برنز رقابتهاي جهاني 1966 برلين
مدال طلاي بازيهاي آسيايي 1966 تايلند
مدال طلاي مسابقات جهاني ماقبل المپيك، 1967 مكزيك
مدال طلاي رقابتهاي المپيك 1968 مكزيكوسيتي
مدال طلاي رقابتهاي جهاني 1969 ورشو
مدال طلاي رقابتهاي جهاني 1970 كلمبوس
مدال طلاي بازيهاي آسيايي 1970 تايلند
مدال برنز رقابتهاي جهاني 1971 ليما
مدال طلاي رقابتهاي آسيايي 1971 مانيل
مدال طلاي مسابقات جهاني ماقبل المپيك، 1972 اولم
مدال نقره رقابتهاي المپيك 1972 مونيخ
مدال طلاي رقابتهاي جهاني 1973 هاوانا
مدال طلا رقابتهاي جهاني 1974 مانيل
2 مدال طلا و يك نقره بازيهاي آسيايي 1974 تهران
مدال برنز رقابتهاي المپيك 1976 مونترال
مدال طلاي رقابتهاي آسيايي 1977 بغداد
محمد نصيري تنها وزنه برداري است كه در 4 دوره رقابتهاي المپيك و 3 دوره بازيهاي آسيايي حضور داشته و براي كشورمان افتخار آفريني كرده است.(وي در المپيك 1964 توكيو با سن بسيار پايين به عنوان پانردهم دست يافت)
جعفر سلماسي
محمد جعفر سلماسی نخستین مدال آور ورزش ایران از بازیهای المپیک، در سال 1297 در شهر کاظمین عراق متولد شد. در زمان کودکی به رشته های ورزشی ژیمناستیک و وزنه برداری علاقمند شد و از سن 10 سالگی ورزش را آغاز نمود. سلماسی در تهران در باشگاه نیرو راستی که متعلق به مرحوم منوچهر مهران بود وزنه برداری را فراگرفت و در کنار رسول رئیسی و محمود نامجو پایه گذار اولین تیم ملی وزنه برداری ایران شد.
شادروان نامجو در خاطراتش می گوید زمانی که تمرینات سلماسی را دید به وزنه برداری علاقمند و به این رشته پرداخت.
استاد سلماسی در سال 1323 با مجموع 280 کیلوگرم قهرمان دسته پروزن مسابقات قهرمانی کشور شد که در تهران برگزار گردید و این قهرمانی را در سالهای 1324، 1325، 1326 و 1327 هم تکرار نمود.
استاد سلماسی در سال 1323 با مجموع 280 کیلوگرم قهرمان دسته پروزن مسابقات قهرمانی کشور شد که در تهران برگزار گردید و این قهرمانی را در سالهای 1324، 1325، 1326 و 1327 هم تکرار نمود.
ورزش ایران نخستین بار در سال 1948 در بازیهای المپیک حضور یافت. جعفر سلماسی در پیکارهای دسته 60 کیلوگرم وزنه برداری حضورداشت و با درخشش در حرکت پرس و بلند کردن 100 کیلوگرم توانست 7.5 کیلوگرم رکورد المپیکی آنتونی ترلازو (از ایالات متحده و قهرمان المپیک قبل) را در هم بشکند و از تمامی رقبا پیش بیفتد.
در حرکت یکضرب، سلماسی با 97.5 کیلوگرم به کار خود پایان داد ولی محمود فیاد از مصر با بلند کردن 105 کیلوگرم شگفتی آفرید و پس از ثبت رکورد 135 کیلوگرم در دوضرب، قهرمان المپیک شد. سلماسی با 312.5 کیلوگرم درجای سوم این وزن قرار گرفت و نخستین مدال ورزش ایران در بازیهای المپیک را برگردن آویخت.
سه سال پس از المپیک، وزنه برداری ایران در اولین دوره بازیهای آسیایی که در دهلی نو برگزار شد با کسب هفت مدال طلا و سه مدال نقره به مقام قهرمانی آسیا دست یافت. در دسته پروزن، محمد جعفر سلماسی با ثبت رکورد 305 کیلوگرم به مدال طلا رسید و پس از آن از تیم ملی کناره گیری کرد.
استاد سلماسی سالها در آموزش و پرورش خدمت نمود و پس از بارنشستگی از سال 1373 در شهر قم سکنی گزید.
پس از چند سال مبارزه با بیماری دیابت، مرد بزرگ تاریخ ورزش ایران در روز دوشنبه 11 بهمن ماه 1378 در بیمارستان باهنر تهران درگذشت و پیکرش در قطعه 22 بهشت زهرا در کنار شادروان نامجو به خاک سپرده شد