آيا ورزشها بر قد اثر گذارند؟
آيا ورزشها بر قد اثر گذارند؟
آيا ژيمناستيک قد را کوتاه يا بلند مي‌کند؟ مقوله قد- وزن- چاقي- لاغري و حتي هوش در تمامي دنيا يک بحث همه جانبه است. گاهي اوقات از رسانه‌ها، جرايد و ماهواره ها درباره ي اين موارد (حتي به غلط) صحبت به ميان مي‌آيد. متاسفانه اطلاعات افراد (ححتي تحصيل کرده هاي ما) نيز در اين زمينه اندک است. بارها افرادي را ديده ايم که هزاران و گاهي ميليون ها ريال صرف هزينه بر تبليغات سوء را مي‌کنند.
گاها از بعضي مربيان ـ دبيران و معلمين تربيت بدني و ورزش نيز شنيده و ديده شده که نظر داشته اند: بچه هايتان را به رشته‌ي ورزشي واليبال يا بسکتبال بفرستند تا قدشان بلند شود و يا اگربلند است به ژيمناستيک ـ وزنه برداري يا ...بفرستند تا قدشان زياد بلند نشود. گاهي در ماهواره نيز تبليغاتي در مورد کفش هاي که بعد شش ماه قد را 10 سانتيمتر بلند مي‌کند مي‌بينيم؛ آيا اين مطلب درست است و با عقل همخواني دارد؟ اين گونه تبليغات، نوعي سودجويي است و گول آنها را نبايد خورد يک اصطلاح علمي، ورزشي است که متخصصين و اهل فن در دنيا متحدالقول‌اند:(که قهرمان، از مادر متولد مي‌شود) و در مرحله بعدي است که عوامل ديگر مثل: مربي خوب، تغذيه مناسب، امکانات ـ ومحيط و... دخالت مي‌کنند. يعني اين که هر ژني که در نوزاد نهفته است بارز خواهد شد و در ژن انسان (طبيعت خدادادي) نمي‌توان مستقيم دخالت نمود فقط مي‌توان آن را کنترل نمود.
اين مطلب نيز ثابت شده که (قد تابع قوانين ارثي است) اما فاکتورهاي ديگر را مي‌توان تا حدي کنترل کرد مثل چاقي ـ لاغري ـ وزن و... (ورزش ـ محيط جغرافيايي ـ امکانات ـ تجهيزات ـ تغذيه و عوامل ديگر فقط چند درصد اثرگذار است). ژاپن با اين همه دانش و علم و رعايت ديگر جوانب بعد از سال ها توانسته است فقط چند سانتيمتر قد مردم کشورش را افزايش دهد که هنوز هم ميانگين قدشان کمتر تز ايرانيان مي‌باشد. قبيله‌اي در پيگمي آفريقا وجود دارد که حداکثر قد آنها 145 سانتيمتر مي‌باشد. اگر شب و روز ورزش کنند، واليبال بازي کنند يا پدر و مادرشان کودکان را از بارفيکس آويزان کنند قد بلند نمي‌شوند. مطمئن باشيد نه واليبال و بسکتبال قد را بلند مي‌کنند و نه ژيمناستيک و وزنه برداري و کشتي و يا فلان رشته ورزشي قدرا کوتاه؛ بلکه آن رشته ورزشي خاص، آن قد مناسب را مي‌طلبد.
يعني اگر شما مي‌بينيد که واليباليست يا بسکتباليست يا واليباليست توانسته در اين رشته ورزشي از عهده مهارت‌ها برآيد. هر چند فاکتور قد، عامل اصلي واليباليست يا بسکتباليست ماهر شدن نيست، بلکه؛ دست‌هاي بلند، انگلستان بلند، کف دست پهن، هوش، ذکاوت، دانش و علم فرد نرمال از وپژگي‌هاي ديگر اين گونه رشته هاي ورزشي است. البته قد بلند يکي از فاکتورهاي مناسب اين رشته ورزشي است. بارها ديده شده که دو برادر دوقلو در يک زمان از دوران نوجواني در تمرينات بسکتبال و واليبال شرکت کرده، يکي با آي کيو و ديگرفاکتورهاي مساوي با برادرش به دليل ژن غالب شده و در اين رشته ورزشي موفق نشده، هرچند ديگر فاکتورهاي مشابه را داشته است.
مثال ديگر: اگه وزنه بردار قد کوتاه دارد به اين دليل است که، تعادل پايدارتر بوده و فاصله مرکز ثقل بدن تا زمين کمتر بوده و وزنه بردار تعادل بيشتر و پايدارتري پيدا خواهد کرد. اگر يک وزنه بردار 60 کيليويي ، 180 سانتيمتر قد داشته باشد مطمئن باشيد بازوان لاغرتر، پاهاي ضعيف تر و مفاصل ظريف تري خواهد داشت. اگر فرد 60کيليويي ديگر قدي بين 155 تا 165 سانتيمتر داشته باشد داراي قدرت بازوان بيشتر و ديگر ابعاد بدني مناسب و در نتيجه موفق تر خواهد بود. پس لزومي ندارد که يک مربي، فردي با قد کوتاه را به بسکتبال يا واليبال و قد بلندتر را به طرف وزنه برداري سوق دهد؛ چون هم انرژي خود و هم ورزشکار را از بين مي‌برد و گاها به دليل عدم موفقيت، امکان دارد ورزشکار دچار مشکلات روحي شود.
در ژيمناستيک که رشته ورزشي پايه و اساس‌دار يک ژيمناستيک علاوه بر ديگر فاکتورها (باسن کوچکتر، هوش، ابتکار و خلاقيت و...) قد ميانه دارد (نه بلند و نه کوتاه) زيرا بايد بتواند با چند وسيله ژيمناستيک (خانم ها 4 و آقايان 6وسيله) مهارت حرکتي زيبا و در عين حال ظرفيت انجام دهد که انجام اين مهارت ها نياز به فاکتور هاي آمادگي جسماني مطلوب دارد. يعني داشتن فاکتورهاي قدرت، سرعت، چابکي، انعطاف پذيري و ترکيب بدني خوب، در چند سال اخير کشورهاي صاحب نام در ورزش، ژيمناستيک را در سنين کودکي و خردسالي ضروري دانسته، تا توسط اين ورزش به فاکتورهاي لازم ديگر ورزشها برسند. بسکتباليستها با واليباليستها يا فوتباليستها و... با پايه ژيمناستيک که زير ساز تمامي گذشته‌هاي ورزشي است، موفق شده‌اند به اين ايده‌آل خود دست يابند.
طبق تحقيقات به عمل آمده و نظر خواهي بهترين نوع تناسب اندام و زيبايي را در ورزشکاران ژيمناستيک‌کاران داشته‌اند. کشورهاي پيشرفته ژيمناستيک را از دوران کودکي 5ـ4 سالگي شروع مي‌کنند که زير ساخت ديگر رشته هاي ورزشي مثل فوتبال ـ کشتي – وزنه برداری- اسکيت ـ بسکتبال و غيره است. در خاتمه بايد گفت: که اين مهارت هاي مانند واليبال و بسکتبال چون پرش دارند قد را بلند مي‌کنند؟ و باز آيا بايد گفت که: چون بعد از هرپرش فرود مي‌آيند، پس سايش در مفاصل به وجو مي‌آيد و قد را کوتاه مي‌کنند؟ مسلما هيچ يک صحيح نيست و نقش اصلي رادر قد، ژن افراد بازي مي‌کند.